دچار انواع احساسات متعارض ام. داستان بی ربط بودن برآوردها با هزینه ها به جای خود، آنچه تا حد مشغلۀ رهایی ناپذیر و رنج در ژرفای جان، مایۀ آزارم شده، بی اعتنایی خود ماست نسبت به این شهر، که این همه مظلوم و نیز آینۀ زندگی ماست.
از روزی که ما سه سایت سینمای مستند تصمیم گرفتیم کاری کنیم که فیلم های مستند بیشتر و بهتر دیده شوند ، فکر کردیم برگزاری برنامه ای شبیه به ” مستند برتر ” می تواند اتفاق خوبی باشد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم جمع داوران ما جمع بزرگی باشند بر خلاف جشنواره هایی که وجود [...]
دو دیدار فشرده از دیدارهای تماشای مستندهای سال 1390توسط جمع حدودا” 25 نفره مان باقی مانده تا در اردیبهشت ماه انتخاب مستند برتر سال 1390 در میان جمعی و فضایی غیردولتی/غیر رسمی به انجام برسد و اعلان شود ( گزارش این فعالیت در سایت mostanadebartar.com در دسترس است).
چه آفتابی
چه صبح شادابی
همیشه این!
این یاس بنفش آنجا بود؟
همیشه این دیوار آجری را
یاس بنفش می پوشاند؟
این روزها گزیده ای از فیلم های مستند و کوتاه مربوط به تهران در دل جشن تصویر سال، در خانه هنرمندان، در حال نمایش است که مسئولیت انتخاب آن ها با من بوده است. عمدۀ این فیلم ها از میان فیلم های 33 سال بعد از انقلاب دستچین شده اند و گزیدۀ فیلم های ارسالی امسال به جشن هم در میان شان جا گرفته اند.
همزمان با روزهای شلوغ بازار جشنواره فیلم فجر و نمایش مستندهای بلند در آن، پنج مستند میان مدت حدودا 50 دقیقه ای در پنج DVD و بسته بندی جداگانه از سوی ناصر صفاریان راهی بازار فروش شده است.
اگر از نظر منافع شخصی بخواهم به این سوال جواب بدهم که وجود انجمن مستندسازان برای من چه داشت، شاید بتوانم بگویم تقریباً هیچ! من نه از مزایای کارت عضویت استفاده کردم، نه از مزایای بیمه ی تکمیلی، نه از امکان خرید زمین در تهران و شاید مزایای دیگری که برخی از آن بهره مند شدند.
من نمیدانم آدم صنفی چه رفتاری باید داشته باشد. نمی دانم صنف در قبال اعضایش چه وظایف مشخصی دارد. صنف برای من یک کلمه مجرد بود. وقتی به انجمن مستندسازان فکر می کنم اول صدای جیرجیر کفش هایم روی پله های چوبی اش به گوش میرسد .
خبر انحلال خانۀ سینما را که شنیدم، آه از نهادم برخاست: آه، کارت عضویتم در انجمن مستندسازان! چپ رفتم و راست آمدم و فکر کارتم از سرم بیرون نرفت. ناگهان این کارت برایم آن قدر عزیز شد که لحظه ای نمی توانستم از خیالش رها شوم. راستش پارسال مدت ها کارتم آن جا مانده بود و نرفته بودم بگیرم.
با روبرت (صافاریان) و امیرحسین (ثنایی) سرگرم رای مثبت و منفی دادن به فیلم هایی بودیم که باید برای تماشای داوران جایزۀ مستند برتر سال انتخاب شوند. در این جا ابتدا 9 نفر فیلم هایی بیش تر را می بینند و فیلم هایی را برای تماشای جمعی حدودا” 30 نفری بر می گزینند.
لغت نامه دهخدا فیلتر است و نتوانستم معنای دقیق واژه ” سیاه نمایی ” را پیدا کنم. شاید گفتن همین که لغت نامه دهخدا فیلتر است به زعم عده ای ” سیاه نمایی ” باشد. چه چیزی چه حرفی و از نظر چه کسی سیاه نمایی محسوب می شود. آیا سیاه نمایی یعنی نمایش اغراق [...]
در جشنوارۀ رویش ماه اخیر به عنوان منتقد فیلم و کارشناس دعوت شده بودم. هرچند در این سن و سال ایفای این نقش پرتحرک و نفس بر مناسب حال من نیست و تنها به داوری – که هرگز به عنوان امری عینی و قطعی به آن باور نداشته ام – می توان رضا داد و نه بیشتر.
ما مستندسازیم؛ یعنی فیلم می سازیم که بر عناصر روایت و طراحی و ساختار و هنر کارگردانی و تصویربرداری و تدوین سوار است و این همه قرار است به این بینجامد که واقعیات را، به نگاه و زبان خودمان، تعریف کنیم و نه گزارش مستقیم یا از سوی دیگر، تحریف.
در شب مراسم جشن مستند خانۀ سینما وقتی هوشنگ گلمکانی رفت روی صحنه که یکی از جایزه ها را بدهد، در حالی که حدودا” برانگیخته – و شاید هم کفری – به نظر می آمد، از نمایش داده نشدن فیلم های مستند گفت، و گفت که خود فیلمسازها باید فعال شوند و فکری برای این مسئله بکنند.
هر از گاهی از گوشه و کنار این پرسش مطرح می شود که آیا سینمای مستند در ایران مرده است؟ آیا خواهد مرد؟ طرح این پرسش های ژورنالیستی اگر هیچ فایده ای برای سینمای مستند ما نداشته باشد دست کم شاید باعث شود دست اندرکاران این سینما گاهی به راه آمده شان تا به امروز [...]
خرداد سال گذشته با صدور دستورالعمل نظارت بر روند ارسال آثار مستند به جشنوارههای خارجی، مقرر شد تا معاونت سینمایی وزارت ارشاد بر نحوهی عرضهی آثار مستند به جشنوارهها و شبکههای تلویزیونی خارجی نظارت کند. همان زمان این بخشنامه واکنشهای گوناگون و اغلب منفی از سوی فیلمسازان را در پی داشت.
سال ۸۶، گروه مطالعات سینمای مستند برای اولین بار حرکتی کردند مستقل از جشنواره های فیلم مستند در ایران و آن انتخاب ۱۰ مستند برگزیده سال بود. یادم هست این انتخاب که اتفاقا همراه بود با نقدهایی که اعضای همین گروه بر فیلم ها نوشته بودند و دلایلشان را تک تک برای انتخاب هایشان عنوان [...]
روزی هوشنگ گلمکانی پرسید آیا مخاطب صفحۀ “خشت خام” مجلۀ فیلم را در سایت داری و فکر نمی کنی آن صفحه برد و تأثیر بیشتری داشت؟ گفتم اگر محور و مسئلۀ اصلی مخاطب باشد، احساس و حرفت درست است، ولی “ومستند” محمل کنار هم قرار گرفتن و شکل گیری یک فضای جمعی برای پیگیری سلایق [...]
این نوشته غر و لند نیست ولی اعتراض و انتقادی است شاید به وضعیت هیئت های انتخاب و داوری جشنواره های مستند در این یکی دو سال اخیر. چند روزی است که هیئت انتخاب ” فیلمهای مستند ” پانزدهمین جشن سینمای ایران معرفی شده اند. فارغ از اینکه ترکیب هیئت انتخاب چقدر حرفه ای است [...]
روز جمعه 3 تیرماه دیدار معارفه و گپ و گفت اولیۀ داوران “جایزۀ مستند برتر سال” برگزار شد. فیلم ها در حال رصدشدن است، مسائل پیش رو و توجهات، یک به یک خودش را نشان می دهد و اولین نوبت تماشای فیلم ها توسط جمع داوران آخر همین ماه اتفاق می افتد.
یکی از نویسندگان روزنامه روزگار، اخیرا از سفری کوتاه به شیراز که برگشته، سرمست از کشف تازهاش، داستان مرد تنهایی را برای همکارانش در تحریریه روزنامه گفته که زندگی را وقف وسترن سازی کرده و چند فیلم از او را نشانشان داده.
مهرداد اسکویی سرگرم گردآوری کارت پستال ها و عکس های قدیمی و ثبت دورانی از زندگی ایرانی ماست که در پستوها دفن و محو شده است. کارت پستال هایی با بیش از صد سال قدمت و عکس هایی که از دوران قاجار به ارث رسیده اند؛ اما محصول یک نظم گفتار متمایز از قدرت اند و بدیهی است توجهی به پرده پوشی نداشته اند.
سایتهای تخصصی سینمای مستند ایران ــ رایُبن مستند، ومستند و پیک مستند ــ با هدف گسترش فرهنگ تماشا و نقد فیلم مستند و جلب توجه هنردوستان، سینماگران و افکار عمومی به فیلمهای مستند برتر ایرانی، برنامهی جایزهی بهترین مستند سال را برگزار میکنند.
در اغلب کشورهای دنیا فیلم مستند چرخه تولید و عرضه خودش را پیدا کرده و هرچند رقابت زیاد است اما فرصت ها هم برای مستندسازان کم نیست و سالانه میلیون ها دلار برای تولید فیلم مستند در جشنواره ها و تلویزیون ها هزینه می شود.
هویت صنفی فیلمبردار و تدوینگر مستند کجا به رسمیت شناخته می شود؟ انجمن فیلمبرداران و تدوینگران سینمای ایران تنها با عضویت افرادی که در فیلمهای داستانی – سینمایی فعالیت می کنند موافقت می نماید. آیا فیلمبرداران و تدوینگران مستند نباید بیمه شوند و نباید از حقوق صنفی برخوردار باشند؟
رابطۀ فیلم های مستند ما و مخاطبان شان اغلب این جور دیده می شود: همه جا محصول به دنبال خریدار می گردد و در فضای سینمای مستند ما، مدام با این سؤال روبه رو می شویم: “این فیلم ها رو کجا میشه دید؟”.
چرا فیلم های مستند ما این قدر نادر و دیر به نگاه مخاطبان خود راه می یابند؟
در این مقاله و مطالبی دیگر در همین روال، نگارنده سعی دارد جستجویی چالشگرانه در اصطلاحات و ترکیباتی داشته باشد که در چند سال اخیر بسیار آرام و ناخواسته وارد فرهنگ لغت سینمای مستند ایران شده اند و فراتر از حضور کلمه یا ترکیبی در این فرهنگ لغت عمل کرده اند.
هنوز در فضای سال نو سر می کنیم و از راه رسیده ایم. می خواستیم از راه رفتۀ سایت و راه پیش رو در سال تازه برایتان بگوییم؛ وقت کم آوردیم و حرف در فاصلۀ ذهن و زبان مان باقی ماند. پیام تبریک عید را هم باید برداریم. پس در این احوال هنوز عیدانه این عکس را پذیرا باشید تا راه بیفتیم.
آرزوی عیدی پر از استراحت و راحتیِ خیال برایتان داریم، و بهرۀ کافی بردن از :
بوی باران، بوی سبزه، بوی خاک،
شاخه های شسته، باران خورده، پاک.
( با جدول مستندهای نوروزی برنامه “مستند 4″ )
می خواهم “تجربۀ تهران” حرفه هنرمند را معرفی کنم. مجله را که ورق می زدم، پیش و بیش از هر چیز، تصویر و تصور کتاب “تجربۀ مدرنیته” ی مارشال برمن (ترجمۀ مراد فرهادپور، نشر “طرح نو”) در من زنده می شد که در واشکافی انرژیک و هنرمندانۀ تجربۀ مدرن شدن خاص و متفاوت چند شهر بزرگ دنیا، …..
Copyright © 2012 vamostanad.com. S. Zebardast made it.