یکی از دلایل اثر گذاری و ماندگاری این فیلم رعایت قوانین یک گفت و گوی عادلانه – میان پدر و پسر- و ابزار برابر و یک شکل آن ها برای این گفت و گو و درک و فهم بالا و والای هر دوی آنها از مفهوم گفت و گوست.
در باره “تهران هنر مفهومی” آخرین اثر مستند محمدرضا اصلانی و فضای نمایش آن در خانه هنرمندان، همچون بسیاری از مباحث مربوط به اصلانی و نمایش فیلم هایش، جدا از متن اصلی که در واقع تماشا و نقد فیلم است، همیشه فرامتن این جلسه ها هم موضوعی چالش برانگیز است.
چه عنصری این اثر را قابل توجه، گرم و نافذ کرده است؟به نظرم عریان کردن و نمایش بدون نمایش و تصنع روح یک زن جوان ایرانی، محیط زندگی او، حالت درونی و حس و حالش.
خانۀ قمرخانم نمونة خوبی از فیلمهایی است که متکی بر غرابت موضوعشان نیستند و نشان میدهد که چهگونه میتوان با یک پرداخت متناسب (حتی خیلی ساده) و سنجیده، از یک موضوع عادی و دمدستی هم مستندی تماشایی ساخت.
نمی دانم این اصطلاح فیلم های کوچک ابداع خودم است و یا جایی شنیده ام و در ذهنم شکل گرفته و به خاطر نمی آورم. این اصطلاح اولین بار برایم پس از تماشای دو شاهکار ریچارد لینکلیتر، پیش از طلوع و پیش از غروب معنا یافت.
مستندساز ما تصور می کند کشف سوژه اولین و آخرین قدم در راه ساخت اثری مستند است و در شکل گیری این ناخودآگاه جمعی، علاوه بر فیلمساز، مخاطب و منتقد فیلم مستند نیز نقش داشته اند.
فیلمساز زیر سیطرۀ ذهنیت و تصور ذهنی خود از سوژه است و گرنه در همین فیلم، شهریار در بسیاری از پلان ها تصویر واقعی خود را به فیلمساز نشان می دهد، اما فیلمساز نمی بیند و از کنار آن می گذرد تا هر چه سریعتر به پلان ها و سکانس های مورد نظر خود برسد.
این فیلم، فیلمی درباره اسیدپاشی است و نه اسید پاشها و قربانیان اسید پاشی، پس توان گذار به یک مستند چند لایه را ندارد.
شاید این حرفم غلو آمیز به نظر برسد، شاید از منظرهای آماری و کمّی حرف دقیقی نباشد، اما ماجرای تحقیرشدگان در سینمای مستند ما دارد تبدیل به امری جدی و چالش برانگیز می شود.
تحقیر شدگان چه کسانی هستند؟!
گذر شهر بر آب فیلمی بود از مجموعه ی بیست شب که سبب شد عده ای از مستندسازان جوان و یا باتجربه بتوانند با آزادی ای نسبی و با امکانات به نسبت خوب، مستندهای مهمی از موضوعات مهم و مبتلابه اجتماع بسازند.
Copyright © 2012 vamostanad.com. S. Zebardast made it.