بنیان نظریۀ “کاری” بر visible trace (رد پای مشهود) است. همان طور که می دانید trace در فلسفۀ غرب جایگاه مهمی دارد. تریس جای پا یا معلول است. آن را غیاب حضور نیز تفسیر کرده اند. از معلول یا رد پا به علت می توان پی برد. “تریس” به عنوان اسم، علامت یا نشانه است که از وجودی پیشینی، حرکت، عامل یا حادثه ای خبر دارد. علامتی که می گوید چیزی اینجا بود اما در حال حاضر غایب است.
سال نو بر شما مبارک باد. سینمای مستند ایران در سال گذشته هزاران فیلم ساخت و راه ها و شیوه هایی را آزمود. ذخیرۀ تصویری از فرهنگ و سرزمین ما را گسترد، بر روایت های کلان و سینمای مشاهده ای و مشارکتی متکی شد، یا تصویری از دنیای درون و ذهنیت مستندساز به نمایش درآورد تا به شیوۀ پرفورماتیو (اجرایی) هویت خود را در مواجهه با جهان تاریخی برملا سازد. موج تازه ای از سومین نسل مستندسازان از طریق “چهره نگاری شخصی” بر جهان اجتماعی و تاریخی نقب می زنند.
برای یافتن عکسی نوروزی، همه خانه را زیر و رو کردم تا به این عکس از شهرام حیدریان رسیدم. مجمع عمومی انجمن مستند سازان، حدود ساعت 9 شب، با انتخاب هیئت مدیره و بازرس جدید کارش به پایان رسیده است. دوستان در حالی که به سوی درخروج می رفتند دعوت به عکس گرفتن شدند.
.png&h=150&w=220&zc=1&q=90)
رضا جلالی در پشت این عکس نوشت:
” 25 مرداد، بلند ترین نقطه قله دماوند. به ترتیب از راست به چپ: فریدون کاظمی (دستیار فیلمبردار)، حسن زاهدی (صدا بردار)، حسن بشکوفه (تهیه کننده)، خودم (فیلمبردار)، اسماعیل شیخ سفلی (راننده به عنوان کارگر فنی). هوا آفتابی و قسمت هایی از زمین که دیده می شود از جنس گوگرد.”
ابتدا دیدار هایمان دستور جلسه ای نداشت. به این خاطر طراحی شده بود که هیئت مدیره ها پشتوانه های نظری وعملی داشته باشند و نسل تازه ای برای تداوم حیات انجمن آماده شود؛ ولی عملا همۀ ما در کار تمرین گفتگو بودیم. به تدریج با دستور جلسه های از پیش مشخص گرد هم آمدیم. گاهی دو یا سه نفر خودشان را برای تحقیق و صحبت روی موضوعی آماده می کردند.
این عکس در یک روز بزرگداشت یا بهتر است بگویم در یک جلسۀ تودیع گرفته شده است. اتاقی در نیم طبقۀ دوم ساختمان دوازده طبقۀ تلویزیون که در این عکس دیوار شمالی و بخشی از دیوار شرقی اش دیده می شود. در آن زمان حسین مختاری مسئول گروه کارگردانها بود و ورقۀ انجام کار برخی از کارگردان ها را حسین آقا امضاء می کرد.
.png&h=150&w=220&zc=1&q=90)
در فاصلۀ سال های 1346 تا 1349 و در هنگام پژوهش تاریخ سینمای ایران، خانبابا معتضدی فیلمبردار رسمی دهۀ 1300 چند حلقه فیلم کوچک 35 میلیمتری در اختیار من گذاشت و گفت: “تصاویر خانوادگی است که خود و یا دستیارش یدالله طالقانی آنهارا گرفته اند”. این گفته از آن پس همه جا نقل شد. حالا می خواهم بگویم اینها فقط تصاویر خانوادگی نبود، بلکه بیشتر مستند بازسازی و یا داستان کوتاه است.
آنها محصول اواخر دهه شصت اند و برای طرح شبکه روستا ساخته شده ا ند. هیچ یک نام کارگردان را ندارند. در برگه دان آرشیو فیلم تلویزیون، نام محمد تهامی نژاد بر یکی از آنها یعنی کشتی بختیاری نقش بسته، ولی خود فیلم هیچ تیتراژی ندارد.
شنبه هفتم آبانماه سر ساعت شش به خانه سینما رسیدم. باران نم نم می بارید. کنار در از هوشنگ گلمکانی پرسیدم : آقای دوایی هنوز نیامدن؟
احمد طالبی نژاد گفت:” اون دیگه نمی آد”.
در اینجا منظور من رجوع به چهرۀ گروه دیگری از “شاهدان” است. آیا در خانه های شهر عکسی از محمد قلی سیار وجود ندارد؟ شخصیت هایی مثل خسرو سینایی و ناصر تقوایی شناخته شده تر از آنند که به کوشش ما نیازی داشته باشند، امادر سینمای مستند ایران صدها مستند ساز آمده اند و رفته اند و جزبرخی آثار، چیزی از خود و شرایط کارشان نمی دانیم.
Copyright © 2012 vamostanad.com. S. Zebardast made it.