چهارشنبه دوم شهریور یادداشت پیروز را در “روزگار” در خصوص انتخاب های بخش مستند خانۀ سینما خواندم. من ۱۳۵ صفحه در بارۀ ماجرای داوری و انتخاب و برخوردهای مختلف و مشکلات سازوکار جشن مستند و راه حل های اولیه و ضرورت گفتگو در بارۀ سازمان جشن و نگاه به این فستیوال و نقد نامه ها و ماجرای اعتراض و مخالفتم با وجوهی از نگرش دوستان مستندسازم نوشته ام؛ اما نمی دانم با این حجم مطلب چه کنم. از جمله به دو نوشتۀ پیروز که نوشته هایی بسیار مهم و ارجمندند، اما با نکاتی از آن ها اساسا” مخالفم، برخورد کرده ام که خدا بخواهد منتشر می شوند.
فعلا” به نکته ای از نظر پیروز اشاره می کنم که توافقی با آن ندارم. پیروز با شرح ماجرای فیلم صفر بیست و یک شیروانی و قضیۀ دوست نداشتن آن و تحویلش به سفارش دهنده و اعتراضش به نبودن فیلم تلسکوپ شیروانی در مسابقۀ جشن، نکات جذاب و زنده ای را مطرح کرده است که جا دارد به درازا بکشد. فاصلۀ پذیرش و دفاع از فیلم، حد دخالت تهیه کننده، حقوق سفارش دهنده، حقوق مستندساز در تغییر یا عدم تغییر اثرش و …
اما موضوع آنجا حاد و پرسش انگیز می شود که او می گوید “نام” سازنده مجوز ورود یک فیلم به حلقۀ مسابقه است و هیأت داوران حق کنار نهادن آثار ناموران را ندارد. به نظرم این، خودکامگی نام و دفاع از کسانی است که اسم و رسمی دارند. من نامدار باید بر ارزش ها و نظر هیئت انتخاب سلطه بیابم؟ چرا؟ این، تخفیف و ذلّت یک گروهی که وظیفۀ شان انتخاب است – انتخاب مسلما” حاوی داوری است در مقیاس خود و مرتبط با ویژگی کار گزینش – چرا مشروع و محق است؟ از برگمن تا آنتونیونی و تا کیارستمی، فیلم ها به جشنواره های مشهور ارسال کرده اند که در بخش مسابقۀ اصلی پذیرفته نشده است. البته این عدم انتخاب هرگز به معنای ضعف حقیقی ابن آثار نبود. هیئت انتخاب معینی آن ها را نپسندیدند؛ فقط همین؛ و این حق هر هیئت انتخابی است که علیه دیکتاتوری نام عمل کند و از یک رابطۀ باندی، حق ویژه، رانت خواری نام ها و رفتارهای پدرخواندگی و سلطه گرانۀ نام ها خود را رها کند و بر آن بشورد. در این باره می توان مفصلا” حرف زد.
