کار جمع آوری فیش های سینمایی به چهل سال رسید و از چاپ نخستین مدخل ها ( تا حرف ت) در هفته نامه “سینما” حدود بیست سال گذشت. زمانی ناشری از خراسان اظهار علاقه کرده بود که آن ها را به چاپ برساند. شوق آن خبر وصف ناشدنی بود. روزی البته فرا خواهد رسید. کار جمع آوری هم به تأخیر نیفتاد. این فرهنگ چیست؟
برای افرادی که ممکن است نام فرهنگ کوچه های سینمای ایران ( گاهشناسی) را نشنیده باشند بگویم که در این فرهنگ، مجموعه ای از واژه ها ی مربوط به کار و اصطلاحات و فرهنگ رایج در بین اهالی سینمای ایران، جمع آوری شده است. منظور از کوچه های سینما، حرفه هاست. می توان به جای فرهنگ کوچه های سینما که ممکن است “کتاب کوچه” مرحوم شاملو را تداعی کند، نوشت ” فرهنگ سینمایی ها “. ولی برای من همچنان نام ” فرهنگ کوچه های سینمای ایران ” جذاب تر است. یک بار هم در معرفی من و کارم در جزوۀ جشنوارۀ فیلم فجر، فرهنگ کوچه های سینما تبدیل شد به ” فرهنگ کوچه های بازار” و همچنان از این سایت به آن سایت تکرار می شود .
ازجنبۀ گاهشناسی، هدف و وظیفۀ فرهنگ مذکور این است که نشان بدهد هر واژه در چه زمان وچگونه وارد زبان ما شده و در این انتقال، چه تفاوتی با زبان مبدأ یافته است. این فرهنگ آن جایی که به آداب کار و رفتار روزمره و نهاد ها و ضوابط و مقررات می پردازد، به گمان من یک کوشش انسان شناختی- تاریخی نیز هست.
کار من تا کنون در جمع آوری واژه ها و اصطلاحات و نهادها و مشاغل مرتبط با سینما با حضور در میدان پژوهش ( همکاری با گروه های تولیدی در بخشی از گسترۀ سینمای داستانی و مستند ایران ) و مطالعۀ کتابخانه ای و فیلم خانه ای به پیش رفته است. اینک در عرصه های جدید و سینمای دیجیتال همچنان صدها واژه وارد زبان می شود و رفتارهای تازه ای را در حرفۀ سینما شاهدیم. صورت برخی از واژه های وارداتی در بین اهل حرفه دگرگون می شود و یا معادل سازی هایی صورت می گیرد. هرچند در هجوم واژه ها، نسل جدید کمتر فرصتی برای معادل سازی می یابد. سرعت ورود واژه ها و بروز مناسبات تازه، نه از انگیزۀ من در شناخت و جمع آوری آنها فرو کاست و نه از توان انجام این کار.
پدرم خدا بیامرز می گفت وقتی نخستین بار در نوجوانی در خیابان اسمال بزاز با سینما مواجه شدم از آشنایی پرسیدم حالا این سینما تا چند وقت دیگه اینجا کار میکنه؟
به من گفت : تازه اومده، خدا می دونه تا کی دوام بیاره .
حالا پدر من نیست، ولی سینما هست و تا سینما هست کار هم هست .
بر انبوه فیش ها افزوده می شود .
فرهنگ ها را نسل ها می نویسند !
دستت درد نکنه تهامی عزیز! حقا که همیشه نو می نویسی و موضوع های تازه در آستین داری. برای خود من که دهه ی پنجم عمرم را رد کرده ام که خیلی برانگزنده است جوان ها را نمی دانم. بعید می دانم که برای آن ها چنین نباشد. از این کارهای شما خیلی چیزها می توان یادگرفت. حتی اگر که نشود کاری دم دستی با آن ها کرد. اما ارزش آن ها انکارناپذیر است. مثل گردآوری کارهای موزه یی است.