این پرونده/پروژه حدود سه ماه طول می کشد و قرار است به یکی دو فعالیت عملی بیرون از فضای سایت (از جمله همایشی برای انتقال تجارب دو سال تولید کارگاهی فیلم مستند توسط جمعی از ما) هم پیوند بخورد. در این پرونده فعالیت کارگاه های مختلف فیلم مستند را در سال های اخیر پیش روی شما میگذاریم و آنها را از دید برگزارکننده های کارگاهها، بهره وران از کارگاهها و منتقدان و صاحبنظران معرفی و ارزیابی خواهیم کرد. دانسته ها و تجارب کسانی را هم که در کارگاههای فیلم مستند بیرون از ایران حضور داشته اند و ترجمۀ مطالب مربوط به چنین کارگاههایی را هم خواهید خواند.
بسیاری از جوانان به فیلمسازی – از جمله مستندسازی - رو می آورند؛ اما بسیاری از آنان درس آکادمیک مستندسازی نخوانده اند _ و با این وضعیت خشک و خنثای آموزش رسمی مستندسازیمان همان بهتر که نخوانده اند! اما همین جوانان پرشور و مشتاق میتوانند _ و شاید هم باید _ به تناسب دانش و سلیقه و توان فیلمسازیشان در کارگاههای مستندسازی حاضر باشند و در آیینۀ آنچه با فیلم مستند میشود انجام داد، به تصویر درست تری از جایگاه، توان و چشم انداز مستندسازی خودشان دست پیدا کنند. الان فضا جوری است که انگار هر که فیلم مستندی میسازد، باید تا ته خط حرفه ای یا مؤلف شدن پیش برود و چون اقتصاد و تولید و عرضۀ فیلم مستند مشکلات عدیده دارد و جا برای حرفه ای شدن تنگ است، اغلب مستندسازان جوان، موفقیت در جشنواره های جوراجور داخلی و خارجی را کعبۀ آمال خود میپندارند؛ در حالی که در اختیار بودن امکانات فیلمسازی و گره خوردن هرچه بیشتر سینمای مستند با دغدغه های شخصیتر آدمها، این موقعیت را پیش آورده که کسانی میتوانند تنها یکی دوبار و برای بیان حالات خود یا بیان رابطه ای نزدیک با انسان یا پدیده ای در کنار خود، از خودشان یا آن آدم و موضوع نزدیک فیلم مستند بسازند و رابطه شان با مستندسازی را در همین تولید یکی دو فیلمی تعریف کنند. کارگاههای فیلم مستند تا این احوال و وضعیتهای یکّه و خاص هم میتوانند پیش بروند و برایش برنامه و حرف داشته باشند. در دنیای بیرون از ایران و ما هم حرف اصلی آموزش سینمای مستند در کارگاهها رقم میخورد. نمیگویم که کارگاههای ما در اینجا کیفیت و تأثیر آن کارگاهها را دارند و نمیگویم که دانش آکادمیک مستند سازی لازم نیست. حرفم و مسئله ام با بی ارتباطی آموزشهای آکادمیک سینمای مستند نهادهای رسمی ما با فضاهای حاضر و زندۀ مستندسازی و نیازهای نسل جوان درگیر با سینمای مستندمان است و معتقدم با گیروبندهای مزمن سیستم آموزشی ما، اگر هنوز روزنی هست و تنفس گاهی، در همین فضاهای غیر رسمی کارگاهها بازیافتنی است و اگر قرار است دنبال تغییر و تحولی باشیم، باید در سازوکار هنوز خام و جوان همین کارگاهها و در مسیر بهبود و جاافتادگی آنها جستجویش کنیم.
همین جا از آنانی که در کارگاههای مختلف فیلم مستند در تهران و شهرهای دیگر حضور داشته اند و حرفی و نظری دارند، ار کسانی که در جریان کم وکیف این کارگاهها بوده اند و موافق یا مخالف فعال آنها هستند و از پیگیران این پرونده /پروژه میخواهیم که با حضور فعال خود بر کیفیت و تأثیر این مسیر چند ماهه بیفزایند و به ایجاد فضای بحثی عمومی تر کمک کنند.
